25 procent van de mensen die sociale media het meest gebruiken, hebben dubbel zo veel kans om een eetstoornis te krijgen, blijkt uit onderzoek van de University of Pittsburgh School of Medicine. Sociale media worden gezien als een vertekend beeld van de werkelijkheid. Denk bijvoorbeeld aan vrouwen die de beste kant van zichzelf presenteren, zoals het plaatsen van bikinifoto’s met een dun lichaam en een perfecte huid. Dit wordt gezien als het ideaalbeeld, waardoor het zelfbeeld van veel jonge vrouwen wordt verstoord. Een verstoord zelfbeeld kan een eetstoornis als gevolg hebben, maar hoe is het voor jonge vrouwen die al ervaring hebben met een eetstoornis om deze beelden op online platforms te zien?

Boulimia nervosa

In Nederland lijden jaarlijks ongeveer 200.000 mensen aan een eetstoornis, blijkt uit een onderzoek van Voedingscentrum. Nina was daar één van. Van haar twaalfde tot en met haar negentiende leed zij aan boulimia nervosa. Boulimia nervosa houdt in dat iemand de drang heeft om veel in een korte periode te eten. Daarna proberen ze het voedsel uit hun lichaam te krijgen door middel van braken, laxeermiddelen of plastabletten.

Ook Nina had problemen met haar zelfbeeld: “Ik had altijd problemen met hoe ik eruit zag. Als ik iets had gegeten, durfde ik daarna niks meer te eten. Ik had zo’n angst om dik te worden. Als ik dan toch meer at, ging ik overgeven.”.

Het schoonheidsideaal

Volgens het onderzoek van Parnassia Groep kunnen verkeerde rolmodellen op sociale media de oorzaak zijn voor een eetstoornis. Dunne modellen worden door zowel vrouwen als mannen gezien als het ideaalbeeld. Zo blijkt uit een onderzoek van de datingsite whatsyourprice.com dat voor de meerderheid van de respondenten hun ideale vrouw een atletische bouw heeft.

Bij Nina zorgde het zien van deze beelden op online platforms niet alleen voor een verstoord zelfbeeld, maar ook voor jaloezie: “Ik had het idee dat zij alles kunnen eten en ik niet. Daarnaast kunnen zij bepaalde kledingstukken wel aan wat ik weer niet aan kan. Ook werken zij zo hard aan hun lichaam. Ik sport en let op mijn voeding, maar werk er niet zo hard aan als zij. Ben ik dan nog wel goed genoeg?”.

Ondanks dat Nina niet meer lijdt aan boulimia nervosa, is zij ervan overtuigd dat het mogelijk is om in oude gewoontes te vallen door het zien van deze beelden op sociale media: “Een eetstoornis gaat nooit helemaal weg. Het blijft altijd wel ergens. Wel leer je er beter mee omgaan, maar je kan snel weer in een oud patroon vallen als je zo’n ideaalbeeld wilt nastreven. Gelukkig is dit bij mij niet gebeurd.”.

Verbod superdunne modellen

Volgens oud-curvemodel Deborah Dauchot worden curvemodellen sinds kort steeds meer geboekt voor beautycampagnes. Steeds meer verschillende lichaamsbouwen worden in beeld gebracht. Sommige landen gaan nog een stapje verder. Zo is in Frankrijk in 2015 een wetsvoorstel aangenomen waarbij het inzetten van modellen met een BMI-waarde onder de 18 verboden werd. Dit betekent dat modellen ten minste een lengte van 1,75 m en een gewicht van minimaal 55 kg moeten hebben.

Nina vindt dit niet de juiste aanpak en noemt dit ‘skinny shaming’. Zij is voorstander van meer diversiteit op online platforms, want elke lichaamsbouw is goed. Dit beseft Nina steeds meer: “Als ik nu wakker zou worden in een ander lichaam, zou ik dan gelukkig zijn? Nee, want dan zou ik dingen die mijn lichaam nu heeft niet meer hebben. Ik ben goed zoals ik ben, en daar moet ik me op focussen.”.

---

Dit artikel is geschreven in 2022 in opdracht van de Hogeschool van Amsterdam.