In 1997 kwam de welbekende presentatrice Ellen DeGeneres uit de kast. Diverse sponsoren, zoals fastfoodketen Wendy’s, wisten niet hoe snel ze hun advertenties moesten terugtrekken. Vroeger was de LGBT-community iets dat door veel mensen werd vermeden, zowel op straat als in de media. Tegenwoordig wordt de LGBT-community steeds meer op televisie weergegeven, maar heeft dit ook invloed gehad op de acceptatie ervan?

Het negatieve beeld van vroeger

LGBT-individuen werden in de geschiedenis weinig tot niet vertoond op televisie. In Amerika was van 1934 tot 1968 de Hays Code van kracht, wat inhield dat in films geen verwijzingen mochten zitten naar onder andere homoseksualiteit. Was dit wel het geval, dan werden de films niet in Amerikaanse bioscopen gedraaid. 

Wanneer LGBT-individuen wel in films werden weergegeven, waren zij vaak het slachtoffer of de slechterik in het verhaal. Daarnaast werd de LGBT-community op televisie afgeschilderd alsof zij allemaal hetzelfde waren. Voor homoseksuelen was er een stereotype dat veel werd gebruikt in verschillende media-uitingen: vurig en gedurfd. Lesbiennes waren vaak het tegenovergestelde hiervan.

Biseksuelen of transgenders werden meestal helemaal niet in de media getoond. Wanneer dit wel gebeurde, werden zij vaak weergegeven als mentaal instabiel.

Het keerpunt

Ondanks dat Ellen DeGeneres na haar coming-out ‘gecanceld’ werd en haar kijkcijfers enorm daalden, blijkt uit een onderzoek van Variety uit 2015 dat zij de grootste invloed heeft gehad op de beeldvorming rondom LGBT. 

Daarnaast was Brian Dowling een belangrijke man voor de LGBT-community. Dowling was de eerste niet-fictieve homoseksuele man op televisie tijdens zijn deelname aan het televisieprogramma Big Brother in 2001. Hij was erg geliefd bij het publiek en werd uiteindelijk de winnaar van het seizoen. 

Ook het televisieprogramma Queer Eye in 2003 had invloed op de kijk op queers. Het programma ging over een team van homoseksuele mannen die een heteroseksuele man een make-over gaven. Het werd een enorme hit. 

Deze veranderingen zorgden ervoor dat LGBT-individuen steeds meer werden geaccepteerd. In 2001 legaliseerde Nederland als eerste land het homohuwelijk. Veel landen volgden. Vervolgens werd in 2003 de Regeling gelijke behandeling van werknemers aangenomen. Hiermee werd het illegaal om LGBT-individuen op de werkplek te discrimineren. Tot slot werd in 2005 de wet Gender Recognition Act geïntroduceerd, waardoor transgenders een nieuwe geboorteakte konden krijgen.

Hoe zit het nu?

Sinds 2000 stijgt het aantal LGBT-individuen op televisie. Het aantal personages op televisie dat behoort tot de LGBT-community is in 2021 met 7,5 procent toegenomen in vergelijking tot negen jaar geleden, blijkt uit een onderzoek van GLAAD. In totaal verschenen er 358 LGBT-individuen op televisie, terwijl dit er in 2013 nog maar 50 waren. Wel blijkt uit het onderzoek van GLAAD dat transgenders nog achterlopen. Zo verschenen er maar 42 transgenders op televisie in 2021. 

Uit de Gallup World Poll in 2022 blijkt dat maar liefst 50 procent van de respondenten wereldwijd aangeeft dat hun woonplaats een veilige plek is om te wonen voor LGBT-individuen. In vergelijking met tien jaar geleden is dit percentage verdubbeld, wat de toename van de acceptatie van de LGBT-community bevestigt. Toch is er nog een lange weg te gaan. Zoals de CEO van GLAAD ook zegt, nemen we geen genoegen met minder dan 100 procent acceptatie. 

---

Dit artikel is geschreven in 2023 in opdracht van de Hogeschool van Amsterdam.